Eind van het jaar. We sluiten het verleden af. Daarbij kijken we stiekem naar de toekomst. Dit alles in het kader van: ‘oud-en-nieuw’. Kijken we van een afstandje naar oudjaarsavond dan zie we dat er goed gegeten en gedronken wordt. Een avond, waarop herinneringen worden opgehaald, en over de toekomst wordt gefilosofeerd. Ik herinner mij van een van die Russische feestjes een ritueel. Je schrijft een wens voor het volgende jaar op een briefje. Zonder het voor te lezen of bekend te maken vouw je het op. Je verbrandt het boven een champagne glas. Op de as schenk je champagne in. Je denkt aan je wens en drinkt het glas leeg. Dit moet leiden tot een positieve uitkomst. Ik heb inmiddels drie jaar op rij met as gemengde champagne gedronken, maar nog nooit de staatsloterij gewonnen. Hierbij verklap ik mijn geheime wens, maar ik denk dat het de wens van meer mensen is, hier in Rusland en in de overige wereld.

Mijn vrouw is bezig met een Russische salade. De Russische salade is ontleend aan een recept van een Belgische kok.  We noemen het ook wel Huzarensalade. De salade bevat altijd ei, aardappel en mayonaise. Vlees wordt soms vervangen door stukjes gare witvis, en/of schaaldieren. In Rusland zelf is de salade bekend onder de naam salat Olivjé, naar de kok: Lucien Olivier die de salade rond 1860 in Moskou introduceerde. De salade van Olivier had exclusieve ingrediënten. In de Sovjet tijd waren deze producten schaars of niet verkrijgbaar, dus varieerde men er op los. En dat gaat nog steeds zo. Mijn vrouw stuurt me eropuit met een lijstje waarop de schaaldieren ontbreken. Te duur. Het worden dus worteltjes, erwten, augurken, aardappels en mayonaise. Met wat witvis. Dat wordt smullen.

Traditioneel wordt in december het nodige geld opgemaakt. Aan cadeaus, aan vuurwerk, aan maaltijden en drank. Na oud-en-nieuw wordt de balans opgemaakt. Buiten de enkeling die zijn nieuwjaarswens vervuld ziet (het winnen van een loterij) zitten we allemaal in hetzelfde schuitje. Een schuitje dat met averij richting de financiële afgrond vaart. De meesten weten het roer bijtijds om te gooien en het de goede richting in te sturen: er wordt weer voldoende geld verdiend. Een enkeling drijft stuurloos rond. Begint het nieuwe jaar slecht.

Hoe dan ook, het is hier niet anders, dan in de rest van de wereld. Niemand die zich druk maakt om politieke ontwikkelingen. Alleen de eigen toekomst telt. De druk op het Russische leven neemt toe. Het gaat slecht met de economie. De prijzen rijzen de pan uit. Mensen klagen steen en been. De grote leider weet dat. Om de zaak in het gareel te houden ontketent hij soms een politieke actie in het buitenland, om het volk weer op één lijn te krijgen. Hij speelt schaak op vele borden. Maar laat het duidelijk zijn: het borrelt en gist onder de mensen. In een land als Rusland pikt een volk veel. Onderdrukking, slavernij, armoede, vrijheid van meningsuiting, dat wordt geslikt. Maar honger, gebrek aan voldoende eten, is hier een gevaarlijke. Dat houd je niet lang in stand. Dat weet iedereen. Een explosief mengsel. Dat zomaar kan ontploffen.

Iedereen denkt, dat dat nog ver weg is. Dat is waarschijnlijk ook zo. Maar: wees alert, wees gewaarschuwd. Er staan dingen te gebeuren.  Voor degenen, die nu zeggen: “ha gelukkig, dan zal deze grote leider zal verdwijnen”, heb ik een kritische opmerking: Rusland is een immens groot land. Zie het als een schip, dat door sterk leiderschap zijn koers behoudt. Hoe vaart zo’n schip in chaos. In een sfeer waarin velen een gooi naar de macht zullen wagen? Novim godom.