Ooit heb ik Russische gasten ontvangen in Nederland. Ik heb ze Amsterdam laten zien, de ‘diamond factory’, het sexmuseum, de coffeeshops en de wallen. Daarna gingen ze shoppen. Ze namen ieder 4 paar schoenen mee naar hun land. In de buurt van mijn eigen woonplaats: Nijmegen heb ik ze kennis laten maken met het dagelijkse Nederland: fietsen, gescheiden afval inzamelen, flessenbakken, haring eten. Ook nam ik ze mee naar het Openlucht museum in Arnhem. Tenslotte telt ook de geschiedenis van een land.  Ik schijn veel indruk met mijn programma gemaakt te hebben, want, twee jaar nadien worden mijn vrouw en ik uitgenodigd om met hen uit eten te gaan. Ze hebben het nog steeds over hun verblijf in Nederland. Russen tonen hun dankbaarheid door al dan niet in veelvoud iets terug te doen. Me laten kennis maken met het echte Rusland lukt ze niet. Ik kom hier tenslotte al tien jaar. Mijn vrouw heeft me voldoende ingewijd. Dat beseffen zij ook. We zijn daarom uitgenodigd voor een etentje in een bijzonder restaurant.

We hebben moeite om het restaurant te vinden. Een naam, een adres is in Sint-Petersburg niet altijd een garantie. Officiële restaurants, soms diep verborgen in  immense gebouwen moeten het niet hebben van toevallige aanloop, maar van netwerken. “Ik heb laatst zo ontzettend goed gegeten in restaurant: Abazhur”. “Oh ja, waar is dat dan?” “In de Kuznechny Pereulok. Bij nummer 10 ga je het gebouw binnen. Je loopt door een lange gang rechtdoor. Aan het eind rechts. Bij de lift pak je dan de 5e verdieping”. De inwoners van deze stad zijn hier vertrouwd mee. Ze lopen het gebouw binnen, zoeken. Als ze het niet kunnen  vinden dan bellen ze. Maar een toerist? Die bereikt zo’n restaurant nooit en te nimmer.

Wij komen terecht in een restaurant met een dakterras. Een exclusieve plek waar nog nooit een buitenlander geeft gegeten. De temperatuur is zomers. Het is een genot om buiten te zitten. Gregory, onze gastheer roept, dat we kunnen bestellen wat we willen. Ivanka zit er lachend bij. Maar zodra we wat duurdere gerechten aanwijzen, voel ik weerstand. Laten we het maar gezellig houden. De Rus is van nature gastvrij. Dat heb ik in de afgelopen tien jaar veelvuldig ervaren. Maar onze gasten, die nu onze gastheer en gastvrouw zijn hebben geen grote inkomens. Het gemiddelde inkomen ligt rond de € 500 tot € 700 per maand. De prijzen in de supermarkten zijn hoger dan die in Nederland. Restaurants zijn redelijk betaalbaar, mits je geen al te gekke dingen bestelt.

Volgens zijn aard moet de Rus gastvrij zijn. Hun gasten moeten het optimaal naar de zin hebben, maar je moet dat geld wel hebben, anders kom je in de problemen. Een groot verschil met vroeger: vanuit een Communistisch systeem, is de Rus langzaam een ander systeem ingestapt. Nu komt de rekenmachine er aan te pas. Het maken van afwegingen.

We hebben heerlijk gegeten. Ik eet geen vlees, maar wel vis. We hebben goede wodka gedronken. Begeleid door de adviezen van Gregory, die de prijzen in de gaten houdt. Het terras is hemels. Een oase van rust in een stad van 6 miljoen inwoners. We bedanken Gregoy en Ivanka. Hebben hen natuurlijk uitgenodigd Nederland opnieuw te bezoeken.

Terugkijkend stel ik vast, dat de basale hartelijkheid, de basale gastvrijheid aan het schuiven is. Niet omdat mensen dat uit hun hart halen, maar omdat de huidige maatschappij hen dwingt de rekenmachine te hanteren. Vanuit een nostalgisch gevoel, met geen verwijt naar wie ook, besef ik , dat uiteindelijk alles wordt  opgeofferd aan een systeem, dat het mijne niet is.