Van een van de rijbanen op de Nevski Prospekt is een gedeelte afgezet. Er staat een vrachtwagen. Uit de truck worden kisten en onderdelen geladen. Mannen sjouwen de pakketten een gebouw in. Dichterbij gekomen zie ik, dat er orgelonderdelen naar binnen worden gedragen. Een kist met orgelpijpen, een toetsenbord, voetpedalen, sierwerk. Het is het Mart Vermeulen orgel uit Paasloo, dat hier in stukken wordt afgeleverd.

Ruim een half jaar geleden begon een Nederlandse stichting: de “Vrienden van Sint-Petersburg” een actie om een kerkorgel in de voormalige Nederlandse kerkruimte -aan de Nevski Prospekt- geplaatst te krijgen. Het leek een heilloze onderneming. Er moest zo’n € 30.000 via sponsorgelden bijeengebracht worden. Toen ze drie maanden op weg waren, kwam daar ook de Corona crisis nog eens bij. Het lijkt ze gelukt te zijn. De onderdelen worden op verschillende plekken in het gebouw neergezet. Daniel Zaretsky, de Russische orgelbouwer, onder wiens leiding het orgel in de kerkruimte geplaatst gaat worden is ook aanwezig. Hij wordt geassisteerd, door de mannen, met wie hij het karwei gaat klaren. Ze stralen enthousiasme uit. Het is bewolkt in Sint-Petersburg. Een beetje somber weer. Dat heeft geen invloed op de stemming hier.

Het orgel is in Nederland vakkundig uit elkaar gehaald. Zorgvuldig ingepakt in kisten, in dekens of in schuimrubber. Ieder ‘pakket’ is gelabeld. Voorzien van een foto, die de inhoud van het object toont. 71 vrachtstukken zijn in een vrachtauto geladen. Via de Fins-Russische grens is die naar Sint-Petersburg gereden waar het ‘orgel’ is ingeklaard. De operatie verliep gesmeerd. Mede dankzij de precieze voorbereidingen van de stichting in samenwerking met de bibliotheek aan de Nevsky. Het is door de Russische overheid geaccepteerd als cultureel erfgoed. Er is het nodige papier- en regelwerk aan voorafgegaan.

Binnen lopen mannen af en aan. De tentoonstellingszaal in de benedenruimte, die nu toch niet wordt gebruikt, in verband met de Corona-maatregelen, is geschikt als opslagplaats  voor de meeste onderdelen. Een paar grotere stukken worden naar boven gedragen. Naar het balkon waar het orgel zal worden opgebouwd.

De directrice van de bibliotheek straalt. Het is haar grote wens om in de voormalige kerkzaal een kerkorgel geplaatst te krijgen. Van ideeën kwamen plannen. Van plannen kwam er een sponsoractie: “breng het orgel naar de Nederlandse kerk in Sint-Petersburg”. Actie geslaagd. Na de zomermaanden hoopt men het orgel speelklaar te hebben. Het zal ook een opknapbeurt krijgen. Maar dan staat er na een kleine 100 jaar weer een glanzend orgel op deze bijzondere plaats. In een ruimte, in een gebouw, dat tot 1927 eigendom was van de Nederlandse gemeenschap. Door de Russische revolutie die begon in 1917 werden alle buitenlanders het land uitgejaagd. Hun bezittingen werden geconfisqueerd. In een klap werd daarmee een rijk stuk Nederlandse historie beëindigd. In het gebouw kwam de huidige bibliotheek.

Vanaf 1720 vestigden zich steeds meer Nederlanders in Sint-Petersburg, stad in opbouw. De Nederlandse gemeenschap floreerde. Handel en vakmanschap werden gewaardeerd. Middenstanders, scheepstimmerlieden en zeelui. Er groeide een rijke Nederlandse gemeenschap, die in de stad grote gebouwen neerzette, woningen, winkelpanden en de Nederlandse kerk. Onze prinsen (en latere koningen) Willem II (getrouwd met Anna Pavlona) en zijn zoon Willem III woonden de eerste kerkdienst bij.

Vergane glorie. Ja en nee. Het verleden is begraven. Maar er zijn en blijven altijd mensen in deze stad die zich geïnspireerd voelen, om dat stukje geschiedenis in herinnering te houden. Zoals de bestuursleden van de stichting, die gebruik maakt van de voormalige domineeskamer. Ze hebben er een klein museum. Binnenkort tonen zij een Nederlands orgel. Ik heb me laten vertellen, dat sommigen al met een cursus kerkorgelspelen zijn begonnen. Maar dat kan ‘fakenews’ zijn.