Terwijl het virus volop woedt (er is hier geen sprake van een tweede golf; er is hier sprake van een vloedgolf) voltrekt zich ongemerkt een tweede ramp. De autoriteiten, die zich ten aanzien van werk en werkgelegenheid terughoudend opstelden, misschien ook om te voorkomen, dat sociale onrust de stemming over het referendum negatief zou beïnvloeden, trekken nu alle registers open. Bij alle overheidsinstellingen verdwijnen banen. Het geld is op. Mensen in overheidsdienst hadden hier –net als de ambtenaren bij ons in het verleden- een zekere beschermde status. Dat is voorbij. Ze vallen terug op een karige uitkering, als ze er al voor in aanmerking komen. We moeten dan denken aan zo’n € 100 per maand. Daarbij begint het nerveuze zoeken naar andere werk, dat er nauwelijks is. We gaan nog veel onrust meemaken, vrees ik.

Jaarlijks organiseren we in de voormalige Nederlandse kerk in Sint-Petersburg, de Nederlandse dagen. Gezien de Nederlands-Russische betrekkingen is dit iedere keer weer bijzonder. Vanuit Nederland is er veel kritiek op Rusland. Vaak terecht. Daarover geen misverstanden. Maar het gaat altijd over de hoofden van het gewone volk. Ik ben getrouwd met  een Russische vrouw. Ik ga om met haar familie. Voel me daar absoluut thuis, al is het een andere samenleving. Al hebben ze andere gewoonten. Ze zitten ze vast in een systeem. Valt het ze kwalijk te nemen, dat ze zich erbij neerleggen? Je ertegen verzetten, brengt grote risico’s met zich mee. Vooralsnog zijn hun grootste zorgen: gezond blijven en een inkomen genereren.

Centraal tijdens deze dagen staat de ingebruikname  van een Nederlands orgel in de voormalige Nederlandse kerkruimte. Een gift van een Nederlandse stichting: “Vrienden van Sint-Petersburg”. Naïeve mensen? Een cadeau schenken aan een land, dat zo slecht in de opinie ligt? Neen, we  houden van traditie. Zijn trots op het Nederlanderschap. Trots op onze geschiedenis in Rusland, Sint-Petersburg. Ons orgel is voor de gewone mensen. Zij zullen het meest genieten van orgelklanken in deze ruimte. De concerten zijn openbaar en gratis. Kerkorgels in Rusland zijn onbekend. Je vindt ze alleen in ‘buitenlandse’ kerken.

Samen met een Nederlandse collega, mag ik gedurende deze weken mijn foto’s exposeren. Zij maakt schitterende schilderijen, gebaseerd op Russisch orthodoxe thema’s. Iconen op doek. Iconen op grote eieren. Ik was bij eerdere tentoonstellingen van haar in Rusland. Daar zag ik gewone mensen vaak ontroerd raken door haar schilderwerken. Religie zit nu eenmaal in hun bloed. Als dan hun religie door een westerse kunstenares, onder de aandacht wordt gebracht, stellen ze dat zeer op prijs. Mijn foto’s geven een beeld van Nederland. Landschappen, portretten. Ik probeer het kenmerkende Nederlandse licht te vangen, waar bijvoorbeeld de schilder Vermeer beroemd mee is geworden. Een schuchtere poging om deze geniale kunstenaar te benaderen..

Zo kunnen wij gedurende veertien dagen, na een –hopelijk voorbije Corona periode-  Nederland in Sint-Petersburg weer eens onder de aandacht brengen. In positieve zin. De inwoners van deze stad zullen merken, dat een klein land  op zo’n 2400 kilometer afstand, waardering heeft voor hun cultuur. We lezen hun boeken, luisteren naar hun componisten, bezoeken hun musea, lopen door hun binnensteden. En omgekeerd doen de Russen, bij en met ons, hetzelfde.

Laten we blijven uitwisselen. Cultuur, opvattingen, respect. Daar kunnen we van leren. Wat we in onze eigen samenlevingen in het klein doen, kunnen we internationaal in het groot toepassen. Daarmee kweken we begrip. Kritisch zijn is goed. Maar laten ook voorbij de kritiek kijken. Kritisch naar onszelf kijken. Daarmee groeien we uiteindelijk langzaam toe naar een mondiale samenleving. Of we willen of niet. Samen –als mensheid- zullen we het moeten rooien. We sluiten niemand uit.