Selecteer een pagina

Je leest wel eens iets. Vooral als het over Rusland gaat hebben artikelen mijn speciale interesse. Ieder artikel geeft een opvatting weer. Zo heb ik ook mijn opvattingen. Mijn visie op dit land is gekleurd, doordat mijn vrouw er woont. Onder normale omstandigheden verblijf ik er regelmatig. Opgeteld in dagen toch zeker meer dan de helft van het jaar. Ik kijk vanuit mijn echtgenotenperspectief naar mijn Russische samenleving. We zijn niet arm, we zijn niet rijk. We behoren tot de intellectuele klasse, hebben affiniteit met kunst en cultuur. Onze politieke meningen hebben we, maar we dragen ze niet uit. We willen geen risico lopen met onze schamele verworvenheden, zoals bij voorbeeld mijn verblijfsvergunning.

Het artikel waarover ik het heb kijkt naar het leven op het Russische platteland. De inwoners van deze dorpen verkeren volgens de schrijver permanent in een toestand van bang zijn voor de dood en tegelijkertijd niet van het leven houden. Ze hebben te maken met een lokale corrupte overheid. Verder reikt hun leefgebied niet. Iedereen heeft tussenhandeltjes. Vaak onwettige. Als ze ’s ochtends maar voldoende geld maken, om voor de rest van de dag wodka te kunnen drinken.

Een ander artikel beschrijft, hoe de literaire kennis in dit land achteruit holt. Spreek je een oudere Rus, een toevallige voorganger, aan op zijn kennis van Russische dichters, dan moet je niet verbaasd staan, als de persoon  volledige gedichten uit zijn hoofd voordraagt. Ik heb deze ervaring nooit gehad. Wel weet ik proefondervindelijk, dat Russen een gedegen cultuurhistorische kennis hebben, inclusief jaartallen. Als ik soms een school bezoek, zie ik, dat dit soort kennis erin gestampt wordt. Het is nog steeds een onderdeel van de propaganda.

De Rus zelf ligt er niet wakker van. De middenklasse redt het net. De laag eronder, de onderklasse redt het niet. Wat geschreven werd over het platteland zien we in een bepaalde vorm in de grote steden terug. Zij het wat meer gepolijst. Werd het sjouwen van een vracht hooibalen betaald met een fles wodka. Hier geven musici les aan huis, komen psychologen aan de deur. Adviseurs maken afspraken voor de baas en doen er een flink aantal zelfstandig bij. Betalingen zonder rekeningen, handje contantje, hebben de voorkeur.

De overheid begint door een groeiend tekort aan staatsfinanciën -want het land wordt geboycot, de olieprijzen zijn laag, er heerst alom corruptie- een strenger beleid tegen illegale inkomsten te voeren. Mensen moet steeds vaker de inkomsten op hun bankrekening verantwoorden. Mijn vrouw is bang voor betalingen uit Nederland op haar bankrekening. Het zijn meestal onkostenvergoedingen, of bedragen, die zij aan iemand anders door moet betalen, maar ze heeft zich te verantwoorden voor dat geld. Als het niet duidelijk is, wordt er belasting over geheven.

Inwoners van dit land zouden deze maatregelen nog wel kunnen  accepteren, als iedereen daarbij gelijk behandeld wordt. In deze heerst er een diepgeworteld wantrouwen, naar alles en iedereen in overheidsfuncties en naar de rijke  inwoners van dit land. De algemene gedachte is, dat zij altijd de dans ontspringen, wat ze ook uitvreten. Meestal is dit ook zo, moet ik vaststellen.

Het intellect ontvlucht het land. Inwoners, die waarde hechten aan een goede opvoeding in cultuur en historie, de zogenaamde intellectuelen, zien hun land afbrokkelen. Ze ontvluchten massaal hun vaderland. Vestigen zich in de Verenigde Staten of Europa. Als ze banen vinden, verdienen ze veelvouden, van wat ze in hun eigen land bijeen sprokkelden. Ze kunnen het land ontvluchten. Dat was vroeger wel anders. Toen had je geen schijn van kans op emigratie. Een van de laatste verworvenheden, die je nog hebt in Rusland: de vrijheid om je land te ontvluchten.