Selecteer een pagina

Russische taal

Als je voor de eerste keer in Rusland verblijft, word je overrompeld door de teksten die je overal aantreft. In de grote steden: van schreeuwende reclames tot bescheiden uitingen. Ik kom hier al zo’n elf jaar. Ik heb me nooit willen verdiepen in de Russische taal, maar in het dagelijkse leven heb ik er mee te maken. Ik kan niet zeggen, dat ik slecht ben in het leren van vreemde talen. Ik heb er geen zin in. Mijn vrouw spreekt goed Nederlands, waarom zou ik dan moeite doen? Ik heb geen journalistieke ambities. Wat ik over Rusland schrijf is gebaseerd op mijn  waarnemingen en op toelichting van de Russen zelf. De inwoners en hun gewoonten behouden daarmee voor mij hun mystiek.

Als ik op straat loop ben ik me wel bezig met het ontcijferen van woorden. Sommige zijn me zo bekend, dat ze niet ontcijferd hoeven te worden. In een oogopslag zie ik wat er staat. Je kunt dan eigenlijk al wel spreken van het leren of bestuderen van een taal. Zoiets gebeurt automatisch, als je langere tijd in den vreemde verblijft. De wetenschap, dat iedere letter in Rusland overal in principe de zelfde klank heeft, maakt het makkelijker om de betekenis van woorden te vatten. Het was voor mij geen verrassing, dat deze taal talloze Westerse woorden verbergt achter haar Cyrillische tekens.

Het meest voorkomende woord, dat je aantreft, in mijn ogen is: ресторан – restaurant. Je ziet het in straten, in allerlei soorten en maten. Een ander woord, dat ik leerde tijdens mijn eerste reis naar Sint-Petersburg, was het woordje : Стоп – stop. Het stond bij iedere kruising, waar onze chauffeur voorrang moest verlenen. Dat zijn er nogal wat in deze stad. Er zijn trouwens behoorlijk veel woorden, die in Rusland en in Nederland identiek zijn. Dat is ontstaan, tijdens de heerschappij van tsaar Peter de Grote. Peter verbleef een paar keer in Nederland. Leerde onze taal. Later bleek, dat het Nederlands de enige buitenlandse taal was, die hij sprak. Omdat hij veel Nederlandse ambachtslieden naar de nieuw te bouwen stad Sint-Petersburg haalde, mengde de Russische taal zich met een aantal Nederlandse woorden. Daarbij ook scheepstermen. Ik noem er hier een paar. Ik schrijf de Russische schrijfwijze + uitspraak erbij.

Boek – бук (boek), bootsman – “боцман” (botsman), broek – “брюки” (brjoeki), gordijnen – “гардина” (gardina), gas – “газ” (gas), glazuur – “глазурь” (glazoeri), haven – “гавань” (gavan), jongen – “юнга” (joenga), slang – шланг (sjlang), sluis – “шлюз” (sjljoez), snoer – “шнур” (sjnoer), standaard – стандарт (standart), stropdas – “галстук” (galstoek = halsdoek), stukadoor – “штукатур” (stoekatoer), stuurman – “штурман” (sjtoerman), trap – “трап” (trap), vlag – “флаг” (flag), voet – “фут” (foet), zwabber – “швабра” (sjvabra).

Door mijn nieuwsgierigheid naar Nederlandse woorden in de Russische taal, ontdekte ik ook, dat een aantal Russische woorden in de Nederlandse taal terecht zijn gekomen. Ook hier een paar voorbeelden.

Doerak (betekent in het Russisch: stomkop), bistro (snel), pogrom (klopjacht (op de joden)), knoet (zweep), steppe (eindeloos landschap met veel gras), mammoet (oer olifant), spoetnik (reisgenoot. Toen: eerste satelliet in de ruimte. Nu: vaccin tegen Corona virus), trojka (driemanschap), wodka (kleurloze sterke drank).

 

Taal is bij uitstek het middel om te communiceren. In deze tijd, waarin de wereld steeds kleiner wordt en landgrenzen vervagen zullen veel talen naar elkaar toe groeien. Welhaast is dat nu al het geval. Op welke plaats in de wereld ook. Zet het vertalingsprogramma op je telefoon aan en je kunt gesprekken voeren. Dat doe ik dan ook maar in dit land dat mijn tweede vaderland is geworden, maar waarvan ik de taal niet spreek.