iconentour

Iconen toer Sint Petersburg: Alexander Nevski klooster

Een toer van zo’n 2 uur in en rondom het Alexander Nevski klooster met zijn historische begraafplaatsen. Op één van de begraafplaatsen liggen beroemdheden als Tsjaikovski en Dostoevski begraven.

Het doel van de toer is om inzicht te krijgen in de Russische iconen. Waarom zijn zij er. Hoe worden ze vervaardigd. Aan welke criteria moeten ze voldoen. Waarin verschillen ze met Westerse iconen. Doel en gebruik van de iconen. Bij voorlichting over de iconen hoort ook een stukje ontstaan en geschiedenis van de Russisch Orthodoxe kerk en in dit geval: achtergrondinformatie over het Alexander Nevski klooster.

Hebt u interesse neem contact met ons op via ons contactformulier.

Wilt u in Nederland meer weten over Russische iconen kijk dan vooral op onze lezingenpagina: Katja Westerhoff. Zij schildert zelf iconen en ze kan u veel vertellen over deze eeuwenoude Russische traditie.

De toer.

1.Korte geschiedenis van het Russisch Orthodoxe geloof.

Tot 1054 was er één Christelijke Kerk, voor oost en west gelijk. In dat jaar heeft de paus van Rome zich afgescheiden van de Kerk van het Oosten, als gevolg van grote verschillen in opvatting over het geloof en verdeling van de macht. De afsplitsing wordt het Grote Schisma genoemd.

Voor dit Schisma werd de kerk geleid door 5 Patriarchen, waarvan de Patriarch in Rome de belangrijkste was. De Kerk van het Oosten werd geleid door de Patriarch van Constantinopel (het huidige Istanboel). Aan het eind van de vijde eeuw, na de val van het West Romeinse Rijk kende de Kerk van het Oosten een ongekende bloei.

In het jaar 988 werd Rusland gekerstend. Al in 955 had het vorstendom Kiev zich bekeerd tot de Kerk van het Oosten (Olga de toenmalige regentes liet zich dopen). En 33 jaar later volgde de rest van Rusland. Hun vorst Vladimir liet zich bekeren en daarmee werd Rusland een Christelijk land, dat tot op de dag van vandaag voortduurt. Sterker nog, na een tijd van repressie onder het communisme beleeft de kerk nu een tijd van ongekende bloei.

  1. Alexander Nevski klooster.

Het Alexander Nevski klooster werd gesticht in 1710 op bevel van Peter de Grote. Peter de Grote zag in Alexander Nevski zijn voorganger (beiden leverden strijd tegen de Zweden, beiden behaalden daarbij belangrijke overwinningen. Bovendien werd Alexander Nevski in 1547 heilig verklaard). Het klooster moest dan ook de naam van deze beschermheilige dragen.

Het gebouw met de begraafplaatsen ligt aan het einde van de Nevski prospekt. Het is gebouwd naar een eerste ontwerp van de Zwitserse architekt Trezzini. De bouw werd na diens dood overgenomen door de Pruisische architekt: Leonard Schwerdtfeger.

In 1932 tijdens de overheersing door de Bolsjewieken werd het klooster gesloten. Sinds 1994 is het klooster weer in gebruik als religieus centrum. Op de begraafplaatsen zult u de graven van een aantal beroemdheden treffen. We noemen hier: de schrijver Dostoevski en de componist Tsjaikovski. Er staan een indrukwekkende grafmonumenten, vol symboliek en drama, de Russische ziel weerspiegelend.

  1. Iconen.

Een icoon in de Russisch Orthodoxe kerk moet aan een aantal voorwaarden voldoen wil hij door een wijding tot een volwaardig icoon verklaard worden.

Door de Menswording van Christus is God, Die door Zijn Wezen voor de mens volkomen ontoegankelijk is, voor ons tastbaar geworden en dus afbeeldbaar. Naast iconen van Christus zijn er iconen van de moeder Gods, heiligen en belangrijke Christelijke feesten.

Alles in een icoon heeft een functie, de kleuren, de lijnen, de objecten en de mensen die zijn afgebeeld. Iconen verwijzen naar een andere, niet zichtbare, goddelijke realiteit Daarom worden in iconen veel symbolen gebruikt, want symbolen verwijzen altijd naar iets anders.

Dit is slechts een beknopte samenvatting. Tijdens de toer bezoekt u het Alexander Nevski klooster. U krijgt uitleg over de Christelijke geschiedenis van Rusland, daaronder informatie over (de daar aanwezige) iconen. U woont een deel van een religieuze dienst bij. En u bezoekt mogelijk één of meerdere begraafplaatsen.